Szaniawski Jozafat (Józefat) Konstanty h. Junosza (ok. 1694 – 1739), podstoli koronny, poseł na sejmy.
Był synem Hieronima Konstantego i jego pierwszej żony Marianny z Zaleskich, bratankiem Konstantego Felicjana (zob.). Ojciec S-ego (zm. 1716), zapewne ekonom i landwójt witebski, elektor Augusta II z woj. witebskiego, został następnie cześnikiem trockim, a potem chorążym parnawskim. Powtórnie ożenił się ok. r. 1707 z Krystyną z Juchnowskich, horodniczanką smoleńską (zm. po 19 V 1724). S. miał siostry: Katarzynę, zamężną za Władysławem Możejką Korzeniowskim, cześnikiem orszańskim, i po raz drugi za Antonim Ludwikiem Illiniczem (Iliniczem), stolnikiem mścisławskim, oraz Annę (zm. najpóźniej w r. 1733), żonę Jana Matuszewicza (Matuszewica), skarbnika mozyrskiego.
S. cieszył się protekcją stryja Konstantego Felicjana i zapewne był jak on stronnikiem królewskim. Dn. 12 III 1718 otrzymał star. augustowskie w woj. podlaskim (w r. 1731 scedował je bratu stryjecznemu Stanisławowi). Z cesji Józefa Tymińskiego (za konsensem królewskim z 15 V 1721) został S. star. grodowym chęcińskim. W r. 1720 odbył wraz z bratem stryjecznym Fabianem Kazimierzem (zob.) podróż zagraniczną; latem t.r. byli w Paryżu. Otrzymawszy 31 V 1726 star. ujskie za konsensem królewskim z 15 XI t.r., zamienił je z Remigianem Kucharskim na star. małogoskie; choć S. przejął star. małogoskie, to nie przekazał star. ujskiego Kucharskiemu, lecz wspólnie z żoną scedował je za konsensem królewskim z r. 1727 Stanisławowi Krasińskiemu, kasztelanicowi wiślickiemu. Po zmarłym woj. chełmińskim i gen. artylerii kor. Jakubie Zygmuncie Rybińskim S. otrzymał 26 XII 1726 rotmistrzostwo jego dwóch chorągwi w armii kor., husarskiej i pancernej.
Dn. 28 VIII 1728 na sejmiku w Opatowie S. został obrany posłem na sejm z woj. sandomierskiego; sejm ten jednak z powodu choroby króla nie odbył się. S. otrzymał 20 V 1729 nominację na podstolego kor. Na sejm grodzieński t.r. posłował z woj. sandomierskiego. Reprezentował to województwo również na sejmie 1730 r. Po podwójnej elekcji w r. 1733 zapewne zwlekał z poparciem Stanisława Leszczyńskiego i dość późno («nie według czasu oznaczonego») zaprzysiągł w grodzie chęcińskim wierność królowi Stanisławowi, toteż sejmik w Opatowie 20 IX 1734 nakazał mu złożenie powtórnej przysięgi przed marsz. konfederacji woj. sandomierskiego, star. jasielskim Adamem Tarłą. S. był obecny na sejmie pacyfikacyjnym 9 VII 1736 w Warszawie przy podpisaniu dyplomu elekcji Augusta III.
Wraz z braćmi stryjecznymi Fabianem Kazimierzem i Stanisławem odziedziczył S. majątek stryja Konstantego Felicjana (dział spadku 7 VIII 1732 w Kielcach). W pow. chęcińskim woj. sandomierskiego dostał dobra Sobków (m. Sobków oraz wsie Nida, Sokołów Dolny i Górny, Tokarnia i Wierzbica), Korytnicę, Lipę, Jawor, Adamów i Karsy. W powiecie tym posiadał również Łukową (darowaną przez stryja w r. 1724), Nieznanowice, Wojczę i Chomentów. Rezydował w Sobkowie, gdzie miał okazały pałac. W Warszawie posiadał pałac przy ul. Miodowej (obecnie nr 8), wzniesiony ok. r. 1730. Zmarł 17 VIII 1739 (na marmurowym epitafium w Sobkowie widnieje data 1740), został pochowany w kaplicy Szaniawskich w kościele paraf. w Sobkowie. W zakrystii tego kościoła znajdował się portret S-ego, «męża dobrej tuszy, w pancerzu i w peruce» (J. Wiśniewski).
W zawartym w r. 1723 na Jasnej Górze małżeństwie z Anną z Ossolińskich (ok. 1707 – 1780), córką Franciszka Maksymiliana (zob.) i Katarzyny z Miączyńskich, miał S. dwóch synów: Konstantego Felicjana (zm. 2 VIII 1787) i Ignacego (ok. 1730 – 24 II 1758), zamordowanego w Nieznanowicach przez dwóch poddanych, pochowanego w kaplicy Szaniawskich w Sobkowie, oraz cztery córki: Annę (zm. 1788), żonę od r. 1753 kasztelanica czechowskiego Michała Ossolińskiego, matkę Józefa Maksymiliana Ossolińskiego (zob.), Franciszkę (zm. 22 II 1797), od r. 1745 norbertankę w Imbramowicach, Teresę (zm. 1798), zamężną od r. 1753 za Dominikiem Kajetanem Bajerem (ur. 1715), star. kiszyńskim, i Marię Józefę, czterokrotnie zamężną: (już w r. 1746) za kasztelanicem lubelskim Stefanem Gałęzowskim, za star. korytnickim, rtm. królewskim Wincentym (Franciszkiem Wincentym) Krasickim (1709–1752), w r. 1753 za star. bocheńskim Stanisławem Tęgoborskim i od r. 1762 za kaszt. zakroczymskim Leonem Onufrym Korzeniowskim (Korzeniewskim).
Wdowa po S-m zbudowała w r. 1753 murowany kościół paraf. w Łukowej oraz przebudowała pałac w Sobkowie. Otrzymała potwierdzenie przywilejów dla Sobkowa (m.in. na 12 jarmarków). W r. 1761 przekazała księgozbiór Szaniawskich (455 tomów, głównie z zakresu historii, polityki i prawa w językach francuskim, włoskim i niemieckim) kolegium pijarów w Piotrkowie. Łożyła fundusze na kolegium pijarskie w Radomiu. Zmarła 23 XII 1780, została pochowana w kościele w Sobkowie, w kaplicy św. Anny.
Portret w kościele paraf. w Sobkowie, reprod. w: Kalina D., Mirowski R., Sobków i okolice, Kielce 2009 s. 117; – Boniecki, I 80, V 360, VII 368, VIII 35, IX 97, XII 178, 193, XIII 78, uzup. 59–60; Borkowska M., Leksykon zakonnic polskich epoki przedrozbiorowej, W. 2005 II; Dworzaczek, tabl. 144; Niesiecki, VII 152, 165–6, VIII 303–4, 601, X (dod. 418–19, 421); PSB (Ossoliński Franciszek Maksymilian, Ossoliński Józef Maksymilian, Scipio del Campo Józef); Słown. Geogr. (Łukowa, Małogoszcz, Sobków); Święcki, Historyczne pamiątki, II 173, 472; Uruski, I 69, IV 88, V 252, VII 249, VIII 23, XIII 55, 57; Urzędnicy, IV/3, IX, X; Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego, Oprac. A. Rachuba, H. Lulewicz, W. 2004 II; Żychliński, I 184, II 157, VI 211, XIII 214, XIV 131, XXIII 134, 139; – Borkiewicz S., Linowski Z., Monografia historyczna i gospodarcza powiatu jędrzejowskiego, Kielce 1937 s. 60, 71, 75–6, 91–2, 95, 98–9, 186–9, 207; Dzieje Piotrkowa Trybunalskiego, Red. B. Baranowski, Ł. 1989 s. 184; Kalin a D., Gmina Sobków. Dzieje i zabytki małych ojczyzn, Kielce 2002 II; Luboński J., Monografia historyczna miasta Radomia, Radom 1907 s. 141; Rawita-Witanowski M., Dawny powiat chęciński, Oprac. D. Kalina, Kielce 2001 s. 119, 325–6, 463, 465; Sztuka Warszawy, Red. M. Karpowicz, W. 1986; Wiśniewski J., Historyczny opis kościołów, miast i zabytków w Jędrzejowskiem, Marjówka Opoczyńska 1930 s. 358–9; Zielińska T., Magnateria polska epoki saskiej, Wr. 1977; taż, Szlacheccy właściciele nieruchomości w miastach XVIII w., W.–Ł. 1987; – Corpus Inscriptionum Pol., I/2; Cui contingit nasci, restat mori. Wybór testamentów staropolskich z województwa sandomierskiego, Oprac. M. Lubczyński i in. W. 2005; Korespondencja Józefa Andrzeja Załuskiego 1724–1736, Oprac. B. S. Kupść, K. Muszyńska, Wr. 1967; Lustracja województwa sandomierskiego 1789, Wyd. H. Madurowicz-Urbańska, Wr. 1965–8, I–III; Magier, Estetyka Warszawy; Pamiętnik Felicjana Junoszy Piaskowskiego, podstolego podlaskiego, majora J. K. Mości, „Przyjaciel Domowy” 1865 nr 67 s. 343; Teka Podoskiego, III 302, 308, 310, IV 13; Testamenty szlachty krakowskiej XVII–XVIII w., Oprac. A. Falniowska-Gradowska, Kr. 1997; Vol. leg., V 931, VI 656; – „Gaz. Warsz.” 1787 nr 68; – AGAD: Arch. Radziwiłłów, Dz. V, nr 15557, 15575, 15579, Metryka Kor., Sigillata, nr 20 s. 11, 251, nr 26 s. 10; B. Jag.: rkp. 5344 t. IV k. 33v, 185; B. Narod.: rkp. 3214 k. 111; B. Nauk. PAU i PAN w Kr.: rkp. 8340 k. 240v, 244v, 283, 286, 371, 376, 492; B. Ossol.: rkp. 13766 s. 51–64, 75–8, 91; – Informacje Krzysztofa Chłapowskiego z W. na podstawie kwerendy w AGAD (Metryka Kor., nr 222 k. 295v, Sigillata, nr 19 k. 47, nr 20 k. 104, 202, nr 22 k. 91, nr 26 k. 77v, 122v, nr 28 s. 301) i Mariusza Machyni z Kr.
Andrzej Haratym